สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน

         1.ประวัติอำเภอวิภาวดี  

                        อำเภอวิภาวดี  เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอคีรีรัฐนิคม   ต่อมาเมื่อปี  2526 ได้มีมติที่ประชุมสภาตำบลตะกุกเหนือและ
ตำบลตะกุกใต้ร่วมกันว่า    จะขอแยกตำบลตะกุกเหนือและตำบลตะกุกใต้ตั้งเป็นกิ่งอำเภอใหม่ โดยดำเนินการไปตามลำดับขั้นตอนเสนอเรื่อง
ไปยังกระทรวงมหาดไทย    และได้ทำหนังสือทูลไปยัง   หม่อมเจ้าปิยะ  รังสิต   ขอตั้งชื่อว่า  “ กิ่งอำเภอวิภาวดี ”   เพื่อเป็นการ
เทิดพระเกียรติพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าวิภาวดี  รังสิต   ซึ่งเคยเสด็จประทับที่ตำบลตะกุกเหนือ (หมู่ที่ 1 บ้านท่านหญิงวิภา) 
และตำบลตะกุกใต้ ( หมู่ที่ 8 บ้านวังผักแว่น)    หลายครั้ง    ในช่วงปี  2515 – 2517

                        กระทรวงมหาดไทย   ได้ประกาศแบ่งเขตการปกครองท้องที่อำเภอคีรีรัฐนิคม       ออกเป็นกิ่งอำเภอวิภาวดี      โดยประกอบด้วยตำบลตะกุกเหนือและตำบลตะกุกใต้  ตั้งแต่วันที่ 1เมษายน    พ.ศ.   2535  และต่อมาได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 
ฉบับกฤษฎีกา  เล่มที่  46  ก    ลงวันที่  24  สิงหาคม  2550   มีฐานะเป็นอำเภอวิภาวดี   ตั้งแต่วันที่  8  กันยายน  2550 เป็นต้นไป

           2. ลักษณะทางภูมิศาสตร์

                2.1  ขนาดที่ตั้ง
                        อำเภอวิภาวดี    ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของอำเภอเมืองจังหวัดสุราษฎร์ธานี     ห่างจากศาลากลาง
จังหวัดสุราษฎร์ธานี  ประมาณ      70    กิโลเมตร    มีพื้นที่ประมาณ   529.25  ตารางกิโลเมตร  หรือประมาณ  330,781  ไร่

                 2.2 อาณาเขต

                        ทิศเหนือ          ติดต่อกับ  อำเภอสุขสำราญ  จังหวัดระนอง  และอำเภอไชยา  จังหวัดสุราษฎร์ธานี
                        ทิศใต้               ติดต่อกับ    อำเภอพุนพิน และ  อำเภอคีรีรัฐนิคม  จังหวัดสุราษฎร์ธานี
                        ทิศตะวันออก    ติดต่อกับ  อำเภอท่าฉาง และ  อำเภอพุนพิน   จังหวัดสุราษฎร์ธานี
                        ทิศตะวันตก      ติดต่อกับ   อำเภอคีรีรัฐนิคม และอำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

                2.3  ลักษณะภูมิประเทศ

                        พื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยเทือกเขาและที่ราบสูง  มีที่ราบลุ่มเพียง ประมาณ 1 ใน 3 ของพื้นที่ทั้งหมด   เป็นป่าเตรียมการสงวนหมายเลข  92  ประมาณ  60  %  จัด เป็นเขตนิคมสหกรณ์ท่าฉาง  ประมาณ  20  % 
ที่เหลือเป็นสวนผลไม้และที่อยู่อาศัย  ประมาณ  20  %     มีแม่น้ำและลำธารหลายสาย   แม่น้ำที่สำคัญคือ แม่น้ำคลองยัน
ไหลผ่านพื้นที่เป็นระยะทางยาวประมาณ  27  กิโลเมตร ซึ่งไหลผ่านทั้งตำบลตะกุกเหนือและตำบลตะกุกใต้   

                2.4  ลักษณะภูมิอากาศ

                        อำเภอวิภาวดี อากาศส่วนใหญ่เป็นแบบร้อนชื้น ซึ่งได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ
ที่พัดผ่านอ่าวไทยและลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้จากมหาสมุทรอินเดีย มี 2 ฤดูกาลคือ ฤดูฝน และฤดูร้อน  มีปริมาณฝนตกเฉลี่ยทั้งปี
ีประมาณ  1,900  มิลลิเมตร  อุณหภูมิมีค่าเปลี่ยนแปลงไม่มากนัก  ประมาณ  28.5  องศาเซลเซียส

                        ฤดูฝน            ประมาณเดือน                        พฤษภาคม   –  มกราคม 
                        ฤดูร้อน           ประมาณเดือน                        กุมภาพันธ์    –  เมษายน

                 3. ประชากร

                      อำเภอวิภาวดี  มีประชากรทั้งหมด  13,847 คน  เพศชาย 7,248คน  เพศหญิง    6,599  คน  ความหนาแน่นของประชากรโดยเฉลี่ย  26   คนต่อตารางกิโลเมตร     อัตราเพิ่มของประชากร ร้อยละ   0.85    
หลังคาเรือน   5,057    หลัง       รายละเอียดดังตารางที่  1

                  ตารางที่  1      จำนวนหลังคาเรือน    ประชากร    กลางปี  2552      อำเภอวิภาวดี     จังหวัดสุราษฎร์ธานี  

                               ที่มา :  งานทะเบียนราษฎร์  ณ   วันที่  1  กรกฎาคม  2552

                              ตารางที่  2  จำนวนและร้อยละของประชากรกลางปี  2252  จำแนกตามกลุ่มอายุและเพศ

                                          แผนภูมิที่  1   ปิระมิดประชากรตามกลุ่มอายุและเพศ  อำเภอวิภาวดี

                                    
ที่มา :  งานทะเบียนราษฎร์  ณ   วันที่  1  กรกฎาคม  2552

                       4. การปกครอง

                         4.1 แบ่งเขตการปกครอง  ตาม  พ.ร.บ.  ลักษณะปกครองท้องที่  พ.ศ.  2475  เป็น  2  ตำบล   31  หมู่บ้าน  คือ

                                 -   ตำบลตะกุกเหนือ       มี      17      หมู่บ้าน
                                 -   ตำบลตะกุกใต้           มี      14      หมู่บ้าน   
 
                         4.2  การปกครองท้องถิ่น

                                อำเภอวิภาวดี  มีรูปแบบการปกครองท้องถิ่นแบบองค์การบริหารส่วนตำบล( อบต. )  จำนวน  2 แห่ง  คือ
                                - องค์การบริหารส่วนตำบลตะกุกเหนือ
                                - องค์การบริหารส่วนตำบลตะกุกใต้

                       5.โครงสร้างพื้นฐาน

                            5.1 การคมนาคม

                                   อำเภอวิภาวดี  ไม่มีถนนของทางหลวงแผ่นดินตัดผ่าน   การติดต่อคมนาคมกับอำเภอใกล้เคียง ใช้ถนน รพช. และถนนดินลูกรัง  ซึ่งมีเส้นทางที่ติดต่อได้ 4 เส้นทางดังนี้

                                  1. ถนนลาดยาง รพช.    จากอำเภอท่าฉาง  สี่แยกควนรา  ตำบลเสวียด   ถึงอำเภอวิภาวดี
                                       ระยะทางประมาณ  25  กิโลเมตร
                                  2. ถนนลาดยาง  รพช. จากสี่แยกคลองวัว  อำเภอท่าฉาง  ถึงอำเภอวิภาวดี  ระยะทางประมาณ  32  กิโลเมตร
                                  3. ถนนลาดยาง รพช.     สลับกับถนนดินลูกรัง     จากบ้านหนองไทร     อำเภอพุนพิน     ถึงอำเภอวิภาวดี 
                                       ระยะทางประมาณ  45  กิโลเมตร
                                  4. ถนนลาดยาง รพช.  จากอำเภอคีรีรัฐนิคม  ถึงอำเภอวิภาวดี      ระยะทางประมาณ  30  กิโลเมตร

                           5.2  การสื่อสาร

                                   1. อำเภอวิภาวดี  ไม่มีที่ทำการไปรษณีย์   มีเฉพาะที่ทำการไปรษณีย์ที่ได้รับอนุญาตของเอกชน
จำนวน  2  แห่ง  ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของที่ทำการไปรษณีย์อำเภอคีรีรัฐนิคม     
                                    2. มีระบบคู่สายโทรศัพท์ และระบบโทรศัพท์สาธารณะ และโทรศัพท์ทางไกลสาธารณะแต่ไม่ครอบคลุมทั่วพื้นที่
                                    3. มีวิทยุเครือข่ายสาธารณสุข  จำนวน  3  เครื่อง

                           5.3  การไฟฟ้า

                                   ประชากรของอำเภอวิภาวดี   มีไฟฟ้าใช้ 30 หมู่บ้าน(แต่ละหมู่มีไม่ครบ 100 เปอร์เซ็นต์)
                                   และไม่มีไฟฟ้าใช้ จำนวน  1  หมู่บ้าน  คือหมู่ที่  15  บ้านบางจำ  ตำบลตะกุกเหนือ

                            5.4  การประปา

                                    อำเภอวิภาวดี  มีระบบประปาขนาดใหญ่พิเศษ  2  ที่ บริการน้ำครอบคลุม จำนวน  178  หลังคาเรือน 
5  หมู่บ้าน และประปาขนาดเล็ก   2 ที่   ผู้ใช้น้ำ  32   หลังคาเรือน    ประชาชนส่วนใหญ่ใช้น้ำฝน   น้ำบ่อ   ในการอุปโภคและบริโภค 
และใช้น้ำคลองในการเกษตร

                     6. เศรษฐกิจ

                           เศรษฐกิจของอำเภอวิภาวดีขึ้นอยู่กับสาขาเกษตรเป็นส่วนใหญ่ อาชีพเกษตรกรรม  เช่น  สวนยางพารา   สวนปาล์มน้ำมัน  สวนกาแฟ  และสวนไม้ผล     ประชากรมีรายได้เฉลี่ย   29,165    บาท ต่อคนต่อปี

                           6.1 สถาบันการเงิน

                                  อำเภอวิภาวดี  มีสถาบันการเงินของราชการ  1  แห่ง
ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร   เปิดทำการในที่ว่าการอำเภอวิภาวดี

                           6.2  การท่องเที่ยว

                                   อำเภอวิภาวดี มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่ได้รับความนิยม  ได้แก่

                                   6.2.1  น้ำตกวิภาวดี  (น้ำตกคลองพาย)       อยู่ห่างที่ว่าการอำเภอวิภาวดีประมาณ     25  กิโลเมตร
                                               ตั้งอยู่หมู่ที่ 8  ตำบลตะกุกใต้   ในเขตพื้นที่อนุรักษ์พันธ์สัตว์ป่าคลองยัน และหน่วยจัดการต้นน้ำตาปี 
                                               มีน้ำตกจำนวน  9   ชั้น  บริเวณรอบๆอุดมด้วยทรัพยากรป่าไม้

                                   6.2.2  น้ำตกโกะกะ ( คลองชุน ) ตั้งอยู่ที่บ้านคลองชุน    หมู่ที่  13  ตำบลตะกุกเหนือ
ห่างจากที่ว่าการอำเภอวิภาวดี  ประมาณ  15  กิโลเมตร    ใต้น้ำตกมีแอ่งน้ำขนาดใหญ่   เหมาะแก่การเล่นน้ำ

                                   6.2.3   อุทยานแห่งชาติแก่งกรุง  ตั้งอยู่หมู่ที่ 7  บ้านคลองวาย  ตำบลตะกุกเหนือ 
                                               เป็นพื้นที่ที่อุดมไปด้วยป่าไม้นานาพันธ์  เหมาะสำหรับนักอนุรักษ์ธรรมชาติ  เดินป่าและล่องแก่ง

                                   6.2.4    น้ำตกบางจำ  บ้านบางจำ  หมู่ที่  15   ตำบลตะกุกเหนือ

                        7.   ด้านสังคม

                              7.1 โครงสร้างทางสังคม 
                                      ลักษณะโครงสร้างทางสังคม    ส่วนใหญ่เป็นสังคมด้านการเกษตร    การตั้งถิ่นฐาน  การกระจัดกระจาย
                                      ไปตามแหล่งที่ประกอบอาชีพ

                              7.2  การศึกษา

                                      7.2.1  การศึกษาในระบบโรงเรียน  มีตั้งแต่ระดับอนุบาล  ประถมศึกษา  และมัธยมศึกษา   
                                                 แยกเป็นสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุราษฎร์ธานี  เขต 2   จำนวน  10  โรง    
                                                สังกัดกรมตำรวจ  1  โรง  โรงเรียนอนุบาลเอกชน  1  แห่ง

                                     ตารางที่  3       จำนวน นักเรียน  จำแนกตามระดับการศึกษาและสังกัด   ปีการศึกษา  2552

                    ที่มา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุราษฎร์ธานี  เขต  2   ข้อมูล  10  มิถุนายน  2552

                          7.3  การศึกษานอกระบบโรงเรียน

                                  การจัดการศึกษาให้แก่ประชาชนในปัจจุบัน  นอกเหนือจากการให้การศึกษาในระบบโรงเรียนแล้ว 
                                  ยังมีการศึกษาอีกประเภทหนึ่งที่สามารถให้ประชาชนที่พลาดโอกาสทางการศึกษา ได้มีโอกาสศึกษาเล่าเรียนในวิชา ที่ตนเองถนัดหรือศึกษาเพิ่มเติมในวิชาชีพที่ตนเองกำลังดำเนินการอยู่  ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น 
นั่นคือ “การศึกษานอกระบบโรงเรียน”  ซึ่งในอำเภอวิภาวดี มีหน่วยงานรับผิดชอบ คือ 
                                  ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอวิภาวดี

                          7.4  ศาสนา

                                  ประชาชนในอำเภอวิภาวดีส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ   และมี ศาสนสถานดังนี้คือ
                                  วัด  3   แห่ง ,  สำนักสงฆ์   4  แห่ง   ดังนี้
                                  1.  วัดโพธิ์น้อย
                                  2.  วัดอรัญญาราม
                                  3.  วัดวิภาวดี
                                  4.  สำนักสงฆ์ตะโปตาวัน
                                  5.  สำนักสงฆ์โพธิ์พนา
                                  6.  สำนักสงฆ์บ้านท่านหญิง
                                  7.  สำนักสงฆ์บ้านคลองวาย

                            ตารางที่  4       แสดงข้อมูลในเขตรับผิดชอบของสถานบริการสาธารณสุข

  ที่มา   : จากการสำรวจ   ณ    วันที่    31    มกราคม 2553